in , ,

Gorillaz: Τα παιδιά της παγκοσμιοποίησης πατάνε τη σκανδάλη

Ψηφιακές τάσεις, νοσταλγία και άλλες ιστορίες παγκοσμιοποίησης.

Η συναυλία των Gorillaz στην Πλατεία Νερού δεν ήταν απλώς ένα live· ήταν μια βουτιά στη συλλογική μας νοσταλγία. Όμως, στον ύστερο καπιταλισμό που ζούμε, η νοσταλγία δεν είναι πια αθώα. Όπως λέει και ο Simon Reynolds, ζούμε στην εποχή της ρετρομάνιας: αντί να κοιτάμε μπροστά, γίναμε αρχειοθέτες και επιμελητές του παρελθόντος μας.

Οι Gorillaz το ξέρουν καλά αυτό. Η μπάντα στήθηκε πάνω σε μια σκληρή διαπίστωση: το μέλλον έχει ακυρωθεί. Κι όμως, ακόμα το περιμένουμε να έρθει (it’s coming on, it’s coming on), ψάχνοντας μια ουτοπία που γίνεται όλο και πιο άπιαστη.

Από το Λονδίνο της Θάτσερ στην παγκόσμια δυστοπία

Ο Damon Albarn και ο Jamie Hewlett είναι καθαρά προϊόντα των βρετανικών 80s και του θατσερισμού. Μεγάλωσαν σε μια εποχή που η γενιά τους ένιωσε πρώτη το «τέλος του μέλλοντος».

 Ο Albarn έφτιαξε τους Blur.

 Ο Hewlett δημιούργησε το Tank Girl, ένα κόμικ-σύμβολο αντίστασης στην ομοφοβική πολιτική της Μάργκαρετ Θάτσερ.

Όταν ενώθηκαν για να φτιάξουν τους Gorillaz, εργαλειοποίησαν το ίδιο το σύστημα των ανισοτήτων για να καθρεφτίσουν την κοινωνική αποσύνθεση και την κλιματική καταστροφή. Η αφήγησή τους σε φέρνει αντιμέτωπο με ένα διαρκές δίλημμα: Ζούμε τελικά σε μια οργουελική δυστοπία ελέγχου ή σε έναν κόσμο τύπου Χάξλεϊ, όπου ο έλεγχος επιβάλλεται μέσα από την υπερκατανάλωση και την ηδονή;

Η αναζήτηση της χαμένης ουτοπίας

Σύμφωνα με τον Fredric Jameson, έχουμε χάσει την ικανότητά μας να φανταζόμαστε μια εναλλακτική κοινωνία έξω από τα τείχη του νεοφιλελευθερισμού. Ο Albarn το βλέπει αυτό και στην πολιτική, η οποία έχει εγκλωβιστεί στη νοσταλγία, τροφοδοτώντας την απομόνωση και τον φόβο.

Οι Gorillaz, όμως, αρνούνται να παραδώσουν τα όπλα:

Το πασιφιστικό μανιφέστο: Στο τρίτο τους άλμπουμ (Plastic Beach) οραματίστηκαν μια ουτοπία όπου οι αυτοκρατορίες καταρρέουν και η ανθρωπότητα επιβιώνει πάνω σε πλαστικά νησιά — χωρίς στρατούς και πολέμους, μόνο με μουσική, αγάπη και ζωή.

Στην πράξη, αυτή η «εικονική» μπάντα κατάφερε να στήσει ένα παγκόσμιο, ανεξάρτητο δίκτυο δημιουργών. Με την ίδρυση της δικής τους εταιρείας, της Kong Records, το 2025, ο Albarn επιχειρεί να σπάσει το μονοπώλιο της αγοράς, καλώντας νέους καλλιτέχνες να δημιουργήσουν έξω από τα συνηθισμένα καλούπια.

Μπορεί η τέχνη να αλλάξει το σύστημα εκ των έσω;

Οι Gorillaz κινούνται σε ένα παράδοξο: χρησιμοποιούν τα ίδια τα εργαλεία της παγκοσμιοποίησης και των μεγάλων δισκογραφικών για να αμφισβητήσουν το σύστημα. Ο καπιταλισμός πάντα αφήνει μικρά «παράθυρα» για αντι-ηγεμονικές φωνές, και οι Gorillaz βρήκαν τη χαραμάδα.

Η προσπάθεια για ένα εναλλακτικό όραμα δεν σταματά. Όπως μας θυμίζει ο Jameson, και μόνο το να ξανανοίγουμε τη συζήτηση για την ουτοπία μέσα από τη φαντασία, είναι ίσως η μόνη μας ευκαιρία να κερδίσουμε πίσω το μέλλον μας.

Πώς σου φάνηκε;

ESCAPE ROOM QUIZ JULY 26